Miejsce konferencji - Filharmonia Bałtycka

Ołowianka (po niemiecku Bleihof czyli Ołowiany Dwór) wzięła nazwę od składów i wagi ołowiu, ulokowanych tutaj w 1597 r.

Jej zaczątkiem była Szafarnia czyli obszar gospodarczy krzyżackiego Zamku, który stał na drugim brzegu Motławy (w rejonie ulicy Grodzkiej). Ówczesna Szafarnia sięgała od Motławy aż do fosy wzdłuż obecnej ul. Dziewanowskiego i Angielskiej Grobli. Pamiątka po niej przetrwała w nazwie prowadzącej do niej ulicy. Północny cypel wyspy nosi nazwę Kępy, przez pewien czas nazywano go także Polskim Hakiem. W XV w. na Szafarni stały budynki gospodarcze i pięć spichlerzy, które Kazimierz Jagiellończyk w czerwcu 1454 r. podarował miastu. Jeden z nich, Oliwski, należał później do klasztoru oliwskiego, drugi, Królewski, w myśl przywileju stał do dyspozycji polskich królów, co nie przeszkadzało gdańszczanom wynajmować jego pomieszczeń prywatnym kontrahentom.

Obecną postać uzyskał w latach 1608 i 1621. W 1576 r. przeniesiono tutaj z Wyspy Spichrzów Cieślarnię i przekopano kanał Ciesielski, zwany też Stępkarskim (od dawnych warsztatów szkutniczych na Kępie – dzisiaj Na Stępce), który oddzielił Ołowiankę od pozostałej części krzyżackiej Szafarni. Most przez kanał istniał już w 1599 r., zwano go Szafarskim lub Kamieniarskim – od położonych na nabrzeżu Szafarni warsztatów kamieniarzy. W XVII wieku liczba spichlerzy na Ołowiance wzrosła do 7. W XIX w. funkcje wyspy zaczęły się zmieniać.

Nad kanałem Stępkarskim powstała alejka spacerowa, zwana Ścieżką Filozofów. W 1854 r. Ołowiany Dwór służył jako skład drzewny, budynek wagi jako spichlerz, dwa inne przebudowano na domy mieszkalne. W 1869 r. budowa napędzanej parą przepompowni ścieków na Kępie położyła kres działalności Stępkarni. Cieślarnia przestała funkcjonować w 1871 r., kiedy wybudowano Urząd Miar. W roku 1898 zaczęła funkcjonować elektrownia miejska. Dla jej pracowników w 1907 r. wzniesiono dwa domy, przy czym zasypano szesnastowieczny rów, oddzielający dawną Cieślarnię od reszty wyspy.

Na Kępie usadowiły się kluby wioślarskie. W 1916 r. wybudowano most i doprowadzono linię kolei (przedtem dowożono węgiel wodą). Komunikację z terenem Zamczyska do 1880 r. zapewniał prom w przedłużeniu ul. Rycerskiej, czynny już w 1417 r. Drugi prom, co najmniej od XVII w. łączący Ołowiankę z Żurawiem, funkcjonuje w zmienionej postaci do dziś. W 1913 r. na liczącej 5 ha Ołowiance stało 13 budynków, z których 3 pełniły funkcję spichlerzy, 4 zajmowały różne urzędy i firmy, a w 6 mieszkali ludzie – łącznie 270 osób.

Ostatnia wojna przyniosła poważne zniszczenia. Odbudowane spichlerze Panna, Oliwski, Miedź, Wielka i Mała Dąbrowa zajmuje dziś Centralne Muzeum Morskie. Budynki dawnej elektrowni od 1997 roku należą do Filharmonii Bałtyckiej, która je przebudowuje. Wykończona, służy już słuchaczom Sala Koncertowa, w której zamontowano wielkie organy, sprowadzone z Lozanny. Imprezy z udziałem mniej licznej publiczności odbywają się w Sali Kameralnej. Niezwykłą atrakcją są koncerty w jedynym w swoim rodzaju amfiteatrze wodnym nad Motławą. W Spichlerzu Królewskim powstał nastrojowy hotel. Po uruchomieniu linii tramwaju wodnego, doprowadzeniu autobusu od Szafarni i bocznicy tramwajowej od ul. Sienickiej, a zwłaszcza po przeprowadzeniu tunelem pod Motławą trasy Nowej Wałowej znikną problemy komunikacyjne.

Nowe Centrum Muzyczno-Kongresowe będzie chlubą Gdańska.

Andrzej Januszajtis

• Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku
• 80-751 Gdańsk, ul. Ołowianka 1

Sponsorzy i Partnerzy:

Patroni honorowi:

Patroni merytoryczni

Patroni medialni: